INGLIZ VA OʻZBEK EPOSLARIDA LINGVISTIK MODELLARNING QIYOSIY XUSUSIYATLARI - Jalilov, Olimjon (Ижтимоий-гуманитар фанларнинг долзарб муаммолари / Актуальные проблемы социально-гуманитарных наук / Actual Problems of Humanities and Social Sciences., 2026)
Maqolada ingliz va oʻzbek eposlarida lingvistik modellarning qiyosiy xususiyatlari tadqiq etiladi. Tadqiqot epik matnlarning ogʻzaki anʼana sharoitida barqaror yaratilishi va qayta ijro etilishini taʼminlovchi leksik, morfologik, sintaktik va pragmatik qoliplarni aniqlashga qaratilgan. Asosiy eʼtibor formulalik, takror, parallelizm va sintaktik simmetriyaning kompozitsion yaxlitlik va xotiraviy mexanizm sifatidagi vazifalariga, shuningdek zamon-aspekt shakllarining epik vaqtni modellashtirishdagi roliga qaratildi. Shu bilan birga ekspressiv leksika, baholovchi epitetlar va qahramon nominatsiyasi modellari personaj obrazini yaratish hamda madaniy kodlash vositasi sifatida tahlil qilinadi. Qiyosiy natijalar ingliz eposlarida koʻproq ixcham, analitik qurilgan qoliplar (qisqa formulali ramkalar, lakonik dialog sxemalari) ustuvor ekanini, oʻzbek eposlarida esa kengaytirilgan parallel konstruksiyalar, affiksal derivatsiya va madaniy belgilangan formulali bloklar epik pafos hamda jamoaviy identifikatsiyani kuchaytirishini koʻrsatadi. Xulosa sifatida til tipologiyasi va epik-poetik dunyoqarash farqlari lingvistik modellar tashkilotiga bevosita taʼsir qilishi asoslanadi hamda keyingi tadqiqotlar uchun qiyosiy parametrlar tizimi taklif etiladi.