TURKISTONDA MATBAACHILIKNING VUJUDGA KELISHIDAGI HAMKORLIK ALOQALARI TARIXI
Kalit so'zlar
https://doi.org/10.47390/SPR1342V5SI11Y2025N10Kalit so'zlar
Otajon Abdalov, Qozon, Shohimardon Ibrohimov, Bazilevskiy, Shahingirey Bekqulov, Pastuxov, Laxtin, Esanboy Husaynboʻy oʻgʻli, Azimxoʻja, Matbaai Ishoqiya, Orif Afandi, Gʻulom Hasan Orifjonov.Annotasiya
Ushbu maqolada Turkistonda matbaaning vujudga kelishi, keng yoyilishi va rivojlanish jarayonlari batafsil yoritishga harakat qilindi. Maqolada rus mustamlakachilarining matbaani tashkil etishdan koʻzlagan maqsadi, turkistonlik maʼrifatparvarlarning milliy matbaa va matbuotga asos solish yoʻlida turli millat taraqqiyparvarlari bilan hamkorlik aloqalari yoritildi. Matbaachilikning vujudga kelishiga doir yangi maʼlumotlar ilmiy muomalaga kiritildi.
Manbalar
1. Эрназаров Т., Акбаров А. История печати Туркестана (1870–1925 гг.). – Ташкент: Ўқитувчи. – С. 10.
2. Сафиуллина Р.Р. История книгопечатания на арабском языке в России у мусульман Поволжья. – Казань, 2003. – С. 33–34.
3. Каримуллин А.Г. У истоков татарской книги. – Казань, 1992. – С.117.
4. Abdurashidov Z. Tarjimon (1883–1917) gazetasi Turkiston materiallarining izohli bibliografiyasi. – B. 5.
5. Abduazizova N. Turkiston matbuoti tarixi (1870–1914). – Toshkent: Akademiya, 2000. – B. 27.
6. O‘zbekiston milliy arxivi. I. 1-fond, 20-ro‘yxat, 2879-ish, 16–20-varaqlar.
7. O‘zbekiston milliy arxivi. I. 1-fond, 20-ro‘yxat, 2879-ish, 32–37-varaqlar.
8. O‘zbekiston milliy arxivi. I. 1-fond, 20-ro‘yxat, 2879-ish, 54–56, 73–74-varaqlar.
9. Чабров Г.Н. Из истории полиграфии и издательства литературы на местных языках в дореволюционном Туркестане (1868–1917) // Труды САГУ им. В.И. Ленина, новая серия. Вып. 57, исторические науки. Кн. 7. – Ташкент, 1954. – С. 79.
10. O‘zbekiston milliy arxivi. I. 1-fond, 20-ro‘yxat, 4932-ish, 1–6-varaqlar.
11. O‘zbekiston milliy arxivi. I. 1-fond, 8-ro‘yxat, 477-ish, 1-varaq.
12. Husayn Shams. Matbaachilik va uning tarixi. – Toshkent: Uzgosizdat, 1930. – B. 23.
13. O‘zbekiston milliy arxivi. I. 17-fond, 1-ro‘yxat, 504-ish, 7-varaq.
14. O‘zbekiston SSR tarixi. II tom, ikkinchi kitob. – Toshkent: Fan nashriyoti, 1957. – B. 234.
15. O‘zbekiston SSR tarixi. II tom, ikkinchi kitob. – Toshkent: Fan nashriyoti, 1957. – B. 248–249.
16. Matyakubova M.M. XIX asrning ikkinchi yarmi – XX asrning boshlarida Xiva xonligida kitobat va kutubxona tarixi. Tarix fanlari nomzodi diss. – Urganch: 2008. – B. 132.
17. Atamuratova D.R. Xorazm tipoliyografiyasida nashr qilingan ayrim adabiyotlar tahlili // Yangi davr ilm-fani: Inson uchun innovatsion g‘oya va yechimlar. Respublika ilmiy-amaliy konferensiyasi materiallari. – 2025. – B. 29.
18. Matyakubova M.M. XIX asrning ikkinchi yarmi – XX asrning boshlarida Xiva xonligida kitobat va kutubxona tarixi. Tarix fanlari nomzodi diss. – Urganch: 2008. – B. 134.
19. Abdurashidov Z. Tarjimon (1883–1917) gazetasi Turkiston materiallarining izohli bibliografiyasi. – B. 8.
20. Османова М.Н. Старопечатная книга в Средней Азии в конце XIX – начале XX в. // Вестник института ИАЭ, 2013, №2.
21. Boboxonov A. O‘zbek matbaasi tarixidan. – Toshkent: G‘afur G‘ulom nomidagi adabiyot va san’at nashriyoti, 1979. – B. 145.
22. O‘zbekiston milliy arxivi. I. 36-fond, 1-ro‘yxat, 3615-ish, 10–11-varaqlar.
23. Добросмыслов А.И. Ташкент в прошлом и настоящем. Исторический очерк. Ташкент, 1912. – С. 297.
24. Boboxonov A. O‘zbek matbaasi tarixidan. – Toshkent: G‘afur G‘ulom nomidagi adabiyot va san’at nashriyoti, 1980. – B. 107.
25. Boboxonov A. O‘zbek matbaasi tarixidan. – Toshkent: G‘afur G‘ulom nomidagi adabiyot va san’at nashriyoti, 1979. – B. 103.
26. Османова М.Н. Старопечатная книга в Средней Азии в конце XIX – начале XX в. // Вестник института ИАЭ, 2013, №2.
27. Boboxonov A. O‘zbek matbaasi tarixidan. – Toshkent: G‘afur G‘ulom nomidagi adabiyot va san’at nashriyoti. – B. 107.
28. Husayn Shams. Matbaachilik va uning tarixi. – Toshkent: Uzgosizdat, 1930. – B. 29.
29. Qosimov B. Milliy uyg‘onish davri o‘zbek adabiyoti. –Toshkent: Ma’naviyat, 2004.–B. 111.
30. Dolimov U. Is’hoqxon To‘ra Ibrat. – Toshkent: Yoshlar nashriyot uyi, 2022. – B. 100.
31. Dolimov U. Is’hoqxon To‘ra Ibrat. – Toshkent: Yoshlar nashriyot uyi, 2022. – B. 102.
32. Чабров Г.Н. Из истории полиграфии и издательства литературы на местных языках в дореволюционном Туркестане (1868–1917) // Труды САГУ им. В.И. Ленина, новая серия. Вып. 57, исторические науки. Кн. 7. – Ташкент, 1954. – С. 81.
33. Dolimov U. Is’hoqxon To‘ra Ibrat. – Toshkent: Yoshlar nashriyot uyi, 2022. – B. 105.
34. Османова М.Н. Старопечатная книга в Средней Азии в конце XIX – начале XX в. // Вестник института ИАЭ, 2013, №2.
35. Ziyo Said. O‘zbek vaqtli matbuoti tarixiga materiallar (1870–1927). – Toshkent–Samarqand: O‘zbekiston davlat nashriyoti, 1927. – B. 53.
36. Boboxonov A. O‘zbek matbaasi tarixidan. – Toshkent: G‘afur G‘ulom nomidagi adabiyot va san’at nashriyoti, 1979. – B. 107.
37. Boboxonov A. O‘zbek matbaasi tarixidan. – Toshkent: G‘afur G‘ulom nomidagi adabiyot va san’at nashriyoti, 1979. – B. 111.
38. Abdurashidov Z. Tarjimon (1883–1917) gazetasi Turkiston materiallarining izohli bibliografiyasi. – B. 9.
39. Boboxonov A. O‘zbek matbaasi tarixidan. – Toshkent: G‘afur G‘ulom nomidagi adabiyot
40. va san’at nashriyoti, 1979. – B
41. Эрназаров Т., Акбаров А. История печати Туркестана (1870–1925 гг.). – Ташкент:
42. Ўқитувчи. – С. 10.
43. Boboxonov A. O‘zbek matbaasi tarixidan. – Toshkent: G‘afur G‘ulom nomidagi adabiyot va san’at nashriyoti, 1979. – B. 115.
44. Эрназаров Т., Акбаров А. История печати Туркестана (1870–1925 гг.). – Ташкент:
45. Ўқитувчи. – С. 10.
46. Boboxonov A. O‘zbek matbaasi tarixidan. – Toshkent: G‘afur G‘ulom nomidagi adabiyot va san’at nashriyoti, 1979. – B. 172.
47. Махмудова Р. Литографированные произведения и их значение в истории узбекской литературы (конец XIX – начало ХХ в.). Автореф. дисс. … канд. филологических наук. – Ташкент: Изд-во АН Уз ССР, Институт востоковедения им. Абу Рейхана Беруни, 1971.
48. Boboxonov A. O‘zbek matbaasi tarixidan. – Toshkent: G‘afur G‘ulom nomidagi adabiyot va san’at nashriyoti, 1979. – B. 169.
49. Boboxonov A. O‘zbek matbaasi tarixidan. – Toshkent: G‘afur G‘ulom nomidagi adabiyot va san’at nashriyoti, 1979. – B. 73.
50. Эрназаров Т, Акбаров А. История печати Туркестана (1870–1925 гг.). – Ташкент:
51. Ўқитувчи. – С. 10.
52. Boboxonov A. O‘zbek matbaasi tarixidan. – Toshkent: G‘afur G‘ulom nomidagi adabiyot va san’at nashriyoti, 1979. – B. 174.





