PAZANDACHILIK MADANIYATI VA SALOMATLIK FALSAFASI: VOZEHNING “KONI LAZZAT XONI NEʼMAT” ASARIDA TAOMLARNING TIZIMLASHTIRILISHI
Kalit so'zlar
https://doi.org/10.47390/SPR1342V6I3Y2026N14Kalit so'zlar
pazandachilik madaniyati, salomatlik falsafasi, tibbiy ensiklopediya, profilaktik tibbiyot, etnografiya, taomlar tasnifi, milliy qadriyatlar.Annotasiya
Ushbu maqolada XIX asr Buxoro maʼrifatparvarlik muhitining koʻzga koʻringan vakili Qori Rahmatulloh Vozehning “Koni lazzat va xoni neʼmat” asari ijtimoiy-falsafiy va manbashunoslik nuqtai nazaridan tahlil qilinadi. Tadqiqotda asarning yozilish sabablari, muallif foydalangan asosiy fundamental tibbiyotga oid manbalar hamda taomlarning tizimlashtirilish tamoyillari yoritilgan. Vozehning pazandachilikka oid tarqoq retseptlarni yagona tartibga solish orqali amalga oshirgan bibliografik yangiligi, shuningdek, taomlarning inson salomatligiga taʼsiri, foyda va zararlari haqidagi qarashlari ochib beriladi. Maqolada asarning nafaqat oshpazlik qoʻllanmasi, balki XIX asr Markaziy Osiyo xalqlari turmush tarzini oʻrganuvchi muhim etnografik va profilaktik tibbiyotga oid manba ekanligi ilmiy tomondan isbotlashga harakat qilinadi.
Manbalar
1. Ne’matzoda T. Vozeh. –Deshanbe: Irfon, 1965. –230 b.
2. Hodizoda R. Adabiyoti tojik dar nimai duvvumi asri X1X. –Dushanbe: Donish, 1968. –294 b
3. Богоутдинов А. М. Очерки по истории таджикской философии. — Сталинабад : Таджикгосиздат, 1961. — 333 с.
4. Abdullayeva, S. N. Qori Rahmatulloh Vozeh – diniy va dunyoviy ilmlar sohibi //Eurasian Journal of Medical and Natural Sciences, 2024. – V. 2, № 4(3). – B. 24–25.
5. Abdullayeva, S. N. Rahmatullah Vazeh’s Poor Live with Full of Energy of Islam// Ijtimoiy fanlarda innovasiya onlayn ilmiy jurnali, 2024. – J. 4, № 9 (September). – B. 35–36.
6. Abdullayeva, S. N. Qori Rahmatulloh Vozeh va uning tazkirasi //Ijtimoiy fanlarda innovasiya onlayn ilmiy jurnali, 2024. – J. 4, № 6 (June). – B. 19–21.
7. Abdullayeva, S. N. XIX asrning 2-yarmida Buxoro amirligidagi ijtimoiy hayot Vozeh asarlari misolida //Modern Science and Research, 2025. – V. 4, № 5. – B. 1683–1686.
8. Abdullayeva, S. N. Women’s Life in Bukhara in the Book “Aqoid un-Nisa” of Rahmatullah Vozeh //Ilm-Fan va Innovatsiya, №44 ilmiy masofaviy onlayn konferensiya materiallari. – 2025, noyabr. – B. 96–99.
9. Abdullayeva, S. N. Vozeh ma’naviy merosida borliq va unga munosabat // “Fan, innovatsiya va texnologiyalar rivojlanishining dolzarb muammolari va yechimlari” mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy onlayn konferensiyasi materiallari. –O‘zbekiston, Farg‘ona, Qo‘qon, 2026. – B. 323–324.
