ENERGETIKA SEKTORIDA ATROF-MUHITGA TAʼSIRNI BAHOLASH TIZIMINI SHAKLLANTIRISHNING HUQUQIY SHART-SHAROITLARI
Kalit so'zlar
https://doi.org/10.47390/SPR1342V5SI11Y2025N46Kalit so'zlar
atrof-muhitga taʼsirni baholash tizimi (AMTB), energetika loyihalari, ekologik ekspertiza, ekologik risklarni baholash, xalqaro ekologik standartlar, ekologik boshqaruv, ekologik siyosat.Annotasiya
Maqolada energetika loyihalarida atrof-muhitga taʼsirni baholash tizimi (AMTB)ni joriy etishning huquqiy asoslari, uning milliy va xalqaro talablarga muvofiqligi hamda amaliy ahamiyati tahlil etiladi. Tadqiqotda Oʻzbekiston ekologik siyosati, AMTBga doir normativ-huquqiy baza, texnik reglamentlar va ekologik standartlarning roli oʻrganiladi. Shuningdek, energetika obyektlari, jumladan qayta tiklanuvchi energiya va yirik infratuzilmalar bilan bogʻliq ekologik xavf-xatarlar hamda ularni baholash mexanizmlari koʻrib chiqiladi. AMTBning BMT, YeTTB, Yevropa Ittifoqi va Parij kelishuvi standartlariga mosligi yoritilib, tizimni samarali joriy etish boʻyicha huquqiy takliflar ilgari suriladi. Tadqiqot natijalari energetika sohasida ekologik boshqaruvni takomillashtirish va ekologik xavfsizlikni oshirishga qaratilgan ilmiy-amaliy xulosalarni taqdim etadi.
Manbalar
1. International Energy Agency. World Energy Outlook. https://www.iea.org/reports/world-energy-outlook-2023
2. O‘zbekiston Respublikasi Statistika agentligi. Ishlab chiqarish statistikalari. https://stat.uz/en/official
3. O‘zbekiston Respublikasi Energetika vazirligi rasmiy sayti: minenergy.uz
4. UNECE. State of Environment Report: Uzbekistan. https://unece.org/sites/default/filэс/2024-02/узбекистан-стате-оф-тҳе-энвиронмент- en.pdf
5. UNECE. Espoo Convention on Environmental Impact Assessment in a Transboundary Context.
6. International Association for Impact Assessment (IAIA). Environmental Impact Assessment – “the process of identifying the future consequences of a current or proposed action”, china.elgaronline.com
7. Glasson J., Therivel R., Chadwick A. Introduction to Environmental Impact Assessment, 4–5-nashr, Routledge, London, 2010/2019.
8. Morris P., Therivel R. (eds.). Methods of Environmental Impact Assessment, 2-nashr, Spon Press.
9. US Environmental Protection Agency. EIA Technical Review Guidelines for the Energy Sector
10. Safarov X.S. Atrof-muhitga ta’sirni baholash mexanizmini yanada takomillashtirish… mavzusidagi ilmiy ish avtoreferati, Buxoro davlat universiteti, 2025.buxdu.uz
11. Ashurov M.S., Shakirova Yu.S. Ekologik nazoratni kuchaytirish. Monografiya, Al-Ferganus, 2021. – 541-son Qaror va EIA/ekologik nazorat o‘rtasidagi bog‘liqlik tahlili.
12. 2025-yil 24-fevralda qabul qilingan “Ekologik ekspertiza, atrof-muhitga ta’sirni baholash va strategik ekologik baholash to‘g‘risida”gi O‘RQ–1036-son Qonun // Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi
13. 2030-yilgacha bo‘lgan davrda atrof muhitni muhofaza qilish konsepsiyasi” PF-5863// Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi
14. Vazirlar Mahkamasining 2020-yil 7-sentabrdagi “Atrof-muhitga ta’sirni baholash mexanizmini yanada takomillashtirish to‘g‘risida” gi 541-son qarori// Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi
15. National Environmental Policy Act of 1969. Public Law 91–190, 83 Stat. 852 (1970). United States Code, Title 42, Sections 4321–4370h.
16. Urban Redevelopment Authority (URA). Environmental Considerations in Land Use Planning. Singapore Government, 2024. https://www.ura.gov.sg
