INGLIZ VA OʻZBEK DIPLOMATIK DISKURSIDA EVFEMIZATSIYA VA YUMSHATISH STRATEGIYALARINING LINGVOPRAGMATIK TAHLILI
Kalit so'zlar
https://doi.org/10.47390/SPR1342V6SI2Y2026N16Kalit so'zlar
diplomatik diskurs, evfemizatsiya, yumshatish, lingvopragmatika, yuzni saqlash, mitigatsiya, politeness strategiyalari, diplomatik etiket.Annotasiya
Mazkur maqolada ingliz va o‘ zbek diplomatik diskursida evfemizatsiya va yumshatish strategiyalarining lingvopragmatik xususiyatlari ilmiy tahlil qilinadi. Diplomatik muloqotda evfemizatsiya siyosiy vazminlikni taʼminlash, keskinlikni oldini olish, yuzni saqlash, ijobiy muloqot fonini shakllantirish va konfliktni bartaraf etishda muhim kommunikativ vosita sifatida namoyon boʻladi. Tadqiqotning dolzarbligi evfemizatsiyaning global diplomatik muloqotda va milliy siyosiy nutqda turlicha lingvokulturologik mazmun kasb etishi bilan belgilanadi. Ingliz diplomatik bayonotlarida express concern, regret the incident, could have been handled differently kabi yumshatish formulalari rasmiy norozilikni bilvosita yetkazish, keskin bahodan tiyilish va iyerarxik muloqot masofasini saqlashga xizmat qiladi. Oʻzbek diplomatik diskursida esa vaziyatdan afsus bildiramiz, noziklik bilan eʼtirof etildi, muloqot uchun imkoniyatlar mavjud kabi ifodalar tanqidni yumshatish, hurmat tamoyilini saqlash va murosaga moyillikni namoyish etadi. Maqola evfemizatsiyaning pragmatik asoslarini ochib berish bilan birga, ingliz va oʻzbek diplomatik etiketi doirasida yumshatish strategiyalarining tipologiyasini ham mushohada qiladi.
Manbalar
1. Safarov Sh. Til va madaniyat munosabati. – Toshkent: Fan, 2018. – 240 b.
2. Nurmonov A. Nutq madaniyati va kommunikativ pragmatika. – Toshkent: O‘qituvchi, 2019. – 198 b.
3. Karimov B. Diplomatik nutq etiketi va siyosiy lingvistika asoslari. – Toshkent: Innovatsiya-Ziyo, 2020. – 264 b.
4. To‘xliyeva M. O‘zbek diplomatik diskursida nutq etiketi vositalari: monografiya. – Toshkent: Turon-Iqbol, 2021. – 176 b.
5. Телия В. Н. Культурно-национальная специфика речевой коммуникации. – М.: Наука, 1996. – 312 c.
6. Комиссарова Л. С. Теория перевода (лингвистические аспекты). – М.: Просвещение, 2001. – 253 c.
7. Абдуллаева Н. O‘zbek va ingliz tillarida diplomatik nutqning lingvopragmatik xususiyatlari. – Toshkent: TDPU, 2022. – 189 b.
8. Brown P., Levinson S. Politeness and Interaction Theory. – Cambridge: Cambridge University Press, 1987. – 324 p.
