KOGNITIV-AXBOROT MUHITINING SUN’IY INTELLEKT SHAROITIDA YOSHLAR IJODKORLIGI VA TASHABBUSKORLIGIGA TA’SIRI
Kalit so'zlar
https://doi.org/10.47390/SPR1342V6I4Y2026N24Kalit so'zlar
kognitiv axborot muhiti, sun'iy intellekt, yoshlar, ijodkorlik, tashabbuskorlik, fikrlash, raqamlashtirish, kognitiv rivojlanish, sub'ektivlik, metakognitsiya.Annotasiya
Ushbu maqola sun'iy intellekt texnologiyalari tomonidan shakllantirilgan kognitiv-axborot muhiti ta'siri ostida yoshlarning ijodiy qobiliyatlari va innovatsion tashabbuslarining oʻzgarishini oʻrganadi. Muallif sun'iy intellektni nafaqat vosita, balki fikrlash tuzilishini, kognitiv faoliyatning xususiyatini va yoshlarning motivatsion munosabatlarini oʻzgartiradigan muhitning faol tarkibiy qismi sifatida koʻrib chiqadi. Zamonaviy tadqiqotlar tahlili va falsafiy va psixologik yondashuv asosida ikkita qarama-qarshi ta'sir vektorlari aniqlanadi: bir tomondan, sun'iy intellekt kognitiv ufqlarni kengaytiradi, odatdagi cheklovlarni olib tashlaydi va kombinatorial ijodkorlikni rag'batlantiradi; boshqa tomondan, "kognitiv qaramlik", oʻz-oʻzini belgilash koʻnikmalarining atrofiyasi va haqiqiy tashabbusning pasayishi xavfi mavjud. Maqolada metakognitiv kompetentsiyalarni rivojlantirish va sun'iy intellekt bilan muloqotda yigitning sub'ektivligini saqlashga qaratilgan yangi pedagogik paradigmani shakllantirish zarurligi asoslanadi.
Manbalar
1. Abdullayeva, Sh. A. Raqamli ta'lim muhitida oʻquvchilarning ijodiy faolligini rivojlantirish [Развитие творческой активности учащихся в цифровой образовательной среде] / Sh. A. Abdullayeva. – Toshkent: Akademiya, 2024. – 276 b.
2. Abduraxmanova, D. A. Kognitiv rivojlanish va raqamli muhit: yoshlar tafakkuridagi oʻzgarishlar [Когнитивное развитие и цифровая среда: изменения в мышлении молодежи] / D. A. Abduraxmanova. – Toshkent: Noshir, 2025. – 208 b.
3. Karimov, B. R. Kognitiv falsafa: bilish va tafakkur muammolari [Когнитивная философия: проблемы познания и мышления] / B. R. Karimov. – Toshkent: Universitet, 2023. – 264 b.
4. Karimova, V. M. Yoshlar psixologiyasi va ijodiy qobiliyatlar rivojlanishi [Психология молодежи и развитие творческих способностей] / V. M. Karimova. – Toshkent: Oʻzbekiston, 2023. – 296 b.
5. Maxmudov, M. X. Yoshlar innovatsion initsiativalarini qoʻllab-quvvatlashning pedagogik asoslari [Педагогические основы поддержки инновационных инициатив молодежи] / M. X. Maxmudov // Ta'lim va innovatsion tadqiqotlar. – 2024. – № 1 (15). – B. 72–80.
6. Nazarov, K. N. Raqamli asrda inson ongi va sun'iy intellekt [Человеческое сознание и искусственный интеллект в цифровую эпоху] / K. N. Nazarov. – Toshkent: Akademnashr, 2024. – 328 b.
7. Nazarov, K. N. Raqamli asrda inson ongi va sun'iy intellekt [Когнитивные технологии в образовании и их эффективность] / K. N. Nazarov. – Toshkent: Akademnashr, 2024. – 328 b.
8. Safarov, O. S. Ijodkorlik psixologiyasi: an'anaviy va raqamli yondashuvlar [Психология творчества: традиционные и цифровые подходы] / O. S. Safarov. – Toshkent: Ilm Ziyo, 2024. – 244 b.
9. Tulenov, J. T. Bilish nazariyasi va zamonaviy fan metodologiyasi [Теория познания и методология современной науки] / J. T. Tulenov, M. M. Yuldasheva. – Toshkent: Fan, 2022. – 212 b.
10. Abdurahmonov, H. I. (2020). THE PECULIARITIES OF THE FORMATION OF INNOVATIVE THINKING IN THE YOUTH WORLDVIEW. Форум молодых ученых, (8 (48)), 3-6.
11. Abdurahmonov, H. I. (2020). THE PECULIARITIES OF THE FORMATION OF INNOVATIVE THINKING IN THE YOUTH WORLDVIEW. Форум молодых ученых, (8 (48)), 3-6.
12. Auyelbekova, N., Akhtayeva, N., Klepikov, D., Sadvakassova, Z., & Abdurakhmonov, H. (2024). Impact of persistence on self-esteem at the student age. The Journal of Psychology & Sociology, 88(1).
