KORPORATSIYALARDA AFFILLANGAN SHAXSLAR INSTITUTINING HUQUQIY TABIATI VA TARTIBGA SOLINISHI

Авторы

  • Aminjon Qalandarov

DOI:

https://doi.org/10.47390/SPR1342V6SI1Y2026N34

Ключевые слова:

affillangan shaxs, manfaatdorlik boʻlgan bitim, tunnelling, manfaatlar toʻqnashuvi, oshkoralik, reyestr, minoritar aksiyadorlar.

Аннотация

Affillangan shaxslar instituti korporativ huquqning markaziy mexanizmlaridan biri boʻlib, u manfaatlar toʻqnashuvi, tuzilishidan manfaatdorlik boʻlgan bitimlar (related party transactions), oshkoralik, direktorlar va nazorat organlarining fidutsiar majburiyatlari hamda minoritar aksiyadorlar (ishtirokchilar) himoyasi bilan bevosita bogʻliq. Oʻzbekistonda “affillangan shaxs” atamasi va unga tutash institutlar turli normativ manbalarda mavjud boʻlsa-da, ularning yagona konseptual modeli, reyestrni yuritish yondashuvi, oshkor etish standartlari hamda javobgarlik mexanizmlarining tizimliligi yetarli darajada mustahkamlanmagan. Mazkur maqola affillanganlikning huquqiy tabiatini yoritadi, Oʻzbekiston normativ bazasida institutning fragmentatsiyalashgan holatini tahlil qiladi, YI (SRD II), Buyuk Britaniya (Companies Act va Listing Rules) hamda Germaniya (ARUG II) yondashuvlarini qiyosiy koʻrib chiqadi va Oʻzbekiston uchun normativ hamda institutsional takomillashtirish yoʻnalishlari boʻyicha takliflarni asoslaydi.

Библиографические ссылки

1. Johnson, S., La Porta, R., Lopez-de-Silanes, F., & Shleifer, A. (2000, February). Tunnelling (NBER Working Paper No. 7523). National Bureau of Economic Research. https://www.nber.org/system/files/working_papers/w7523/w7523.pdf

2. Companies Act 2006, c. 46, § 175 (UK). https://www.legislation.gov.uk/ukpga/2006/46/section/175

3. Companies Act 2006, c. 46, § 177 (UK). https://www.legislation.gov.uk/ukpga/2006/46/section/177

4. European Parliament & Council of the European Union. (2007, July 11). Directive 2007/36/EC of the European Parliament and of the Council of 11 July 2007 on the exercise of certain rights of shareholders in listed companies (Article 9c: Transparency and approval of related party transactions). Legislation.gov.uk. https://www.legislation.gov.uk/eudr/2007/36/article/9c/data.html

5. Davies, P. L., et al. (2020). Implementation of the SRD II provisions on related party transactions (ECGI Law Working Paper No. 543/2020). European Corporate Governance Institute. https://www.ecgi.global/sites/default/files/working_papers/documents/ecledaviesetalfinal_0.pdf

6. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2015-yil 24-apreldagi “Aksiyadorlik jamiyatlarida zamonaviy korporativ boshqaruv uslublarini joriy etish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi PF-4720-son Farmoni. https://lex.uz/docs/-2635197

7. IFRS Foundation. (n.d.). IAS 24 Related Party Disclosures. https://www.ifrs.org/issued-standards/list-of-standards/ias-24-related-party-disclosures/

8. European Parliament, & Council of the European Union. (2017, May 17). Directive (EU) 2017/828 of the European Parliament and of the Council of 17 May 2017 amending Directive 2007/36/EC as regards the encouragement of long-term shareholder engagement. Official Journal of the European Union, L 132. http://data.europa.eu/eli/dir/2017/828/oj/eng

9. Legislation.gov.uk. (2006). Companies Act 2006, c. 46, s. 175 (Duty to avoid conflicts of interest).

10. Legislation.gov.uk. (2006). Companies Act 2006, c. 46, s. 177 (Duty to declare interest in proposed transaction or arrangement).

11. Financial Conduct Authority. (n.d.). Listing Rules (LR) 11: Related party transactions (FCA Handbook)

12. Financial Conduct Authority. (2024). PS24/6: Primary Markets Effectiveness Review: Feedback to CP23/31 and final UK Listing Rules. https://www.fca.org.uk/publication/policy/ps24-6.pdf

13. Davies, P. (2022). Related Party Transactions on the London Stock Exchange (working paper/article). https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=4022486

14. Noerr. (2020, January 2). ARUG II in Kraft getreten: Die nun geltenden Vorgaben für Related Party Transactions. https://www.noerr.com/de/insights/arug-ii-in-kraft-getreten-die-nun-geltenden-vorgaben-fur-related-party-transactions

15. Deloitte Legal. (2020). ARUG II und mögliche Berührungspunkte zu Transfer Pricing. https://www.deloitte.com/dl/de/services/legal/perspectives/ARUG-II-transfer-pricing.html

16. PwC Legal. (2019). Gesetz zur Umsetzung der zweiten Aktionärsrechterichtlinie (ARUG II) passiert den Bundesrat. https://legal.pwc.de/de/news/fachbeitraege/gesetz-zur-umsetzung-der-zweiten-aktionaersrechterichtlinie-arug-ii-passiert-den-bundesrat

17. OECD. (2023). G20/OECD principles of corporate governance 2023. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/ed750b30-en

18. Oʻzbekiston Respublikasining “Aksiyadorlik jamiyatlari va aksiyadorlarning huquqlarini himoya qilish toʻgʻrisida”gi Qonuni, 85-modda. https://lex.uz/docs/-2382409#-2383232

19. Oʻzbekiston Respublikasining Qonuni “Raqobat to‘g‘risida”gi Qonuni, 4-modda. https://lex.uz/docs/-6518381

20. Oʻzbekiston Respublikasining “Aksiyadorlik jamiyatlari va aksiyadorlarning huquqlarini himoya qilish toʻgʻrisida”gi Qonuni, 106-modda. https://lex.uz/docs/-2382409#-2383232

21. Oʻzbekiston Respublikasining “Aksiyadorlik jamiyatlari va aksiyadorlarning huquqlarini himoya qilish toʻgʻrisida”gi Qonuni.

22. Oʻzbekiston Respublikasining “Masʼuliyati cheklangan jamiyatlar toʻgʻrisida”gi Qonuni, 43-modda. https://lex.uz/docs/-22525#-23230

Загрузки

Прислана

2026-02-03

Опубликован

2026-02-03

Как цитировать

Qalandarov, A. (2026). KORPORATSIYALARDA AFFILLANGAN SHAXSLAR INSTITUTINING HUQUQIY TABIATI VA TARTIBGA SOLINISHI. Ижтимоий-гуманитар фанларнинг долзарб муаммолари Актуальные проблемы социально-гуманитарных наук Actual Problems of Humanities and Social Sciences., 6(S/1), 205–212. https://doi.org/10.47390/SPR1342V6SI1Y2026N34