SHARTNOMALARNI AMALGA OSHIRISH USTIDAN SAMARALI PARLAMENT NAZORATI: OʻZBEKISTONDA XALQARO TIJORAT SHARTNOMALARIDA TARAFLARNING ERK MUXTORIYATINI KUCHAYTIRISH
Kalit so'zlar
https://doi.org/10.47390/SPR1342V6SI1Y2026N50Kalit so'zlar
parlament nazorati, shartnomalar ijrosi, taraflarning erk muxtoriyati, xalqaro xususiy huquq, xalqaro tijorat shartnomalari, Kishinyov konvensiyasi, huquqni tanlash.Annotasiya
Ushbu maqolada parlament nazorati samaradorligi bilan Oʻzbekistonda xalqaro tijorat shartnomalarida taraflarning erk muxtoriyatini tartibga soluvchi xalqaro shartnomalarning amalda qoʻllanilishi oʻrtasidagi muhim bogʻliqlik oʻrganiladi. Garchi Oʻzbekistonda xalqaro huquq ustuvorligini taʼminlovchi mustahkam de-yure baza, xususan, Konstitutsiya va 2021-yilgi “Xalqaro tijorat arbitraji toʻgʻrisida”gi Qonun orqali yaratilgan boʻlsa-da, uning milliy sudlarda amalda qoʻllanilishini chuqur tahlil qilish zarur. Ushbu maqolada Oliy Majlis ratifikatsiya qilingan shartnomalarning, masalan, Kishinyov konvensiyasining (2002) sud va ijro hokimiyati tomonidan bajarilishini nazorat qilishda hal qiluvchi, ammo yetarlicha foydalanilmayotgan nazorat rolini oʻynashi lozimligi taʼkidlanadi. Tadqiqotda mavjud nazorat mexanizmlari tahlil qilinib, ratifikatsiya qilingan shartnomalar taraflarning erk muxtoriyatini samarali kuchaytirishini taʼminlash va shu orqali mamlakatning investitsiya muhiti va huquq ustuvorligini yaxshilash boʻyicha amaliy tavsiyalar, jumladan, ixtisoslashtirilgan qoʻmita tekshiruvlari va sud hokimiyatining majburiy hisobot berish tizimini joriy etish taklif etiladi.
Manbalar
1. Azizov, A. & Partners. Public Policy of Uzbekistan. – 2023. – [Electronic resource]. URL: https://azizovpartners.uz/en/memos/public-policy-of-uzbekistan/ (Accessed: 20.10.2025).
2. The Convention for Uzbekistan on legal assistance and legal relations in civil, family and criminal cases enters into force // UzDaily.uz. – 16 July 2020. – [Electronic resource]. URL: https://www.uzdaily.uz/en/the-convention-for-uzbekistan-on-legal-assistance-and-legal-relations-in-civil-family-and-criminal-cases-enters-into-force/ (Accessed: 20.10.2025).
3. O‘zbekiston Respublikasining Fuqarolik kodeksi [Civil Code of the Republic of Uzbekistan] // O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi. – 1996. – № 11-12.
4. O‘zbekiston Respublikasining Qonuni, 16.02.2021 yildagi O‘RQ-674-son "Xalqaro tijorat arbitraji to‘g‘risida" [Law of the Republic of Uzbekistan No. ZRU-674 of 16.02.2021 "On International Commercial Arbitration"] // Qonun hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasi, 17.02.2021 y., 03/21/674/0121-son.
5. O‘zbekiston Respublikasining Qonuni, 11.04.2016 yildagi O‘RQ-403-son "Parlament nazorati to‘g‘risida" [Law of the Republic of Uzbekistan No. ZRU-403 of 11.04.2016 "On Parliamentary Control"] // O‘zbekiston Respublikasi qonun hujjatlari to‘plami. – 2016. – № 15. – 140-mod.
6. O‘zbekiston Respublikasining Qonuni, 06.02.2019 yildagi O‘RQ-518-son "O‘zbekiston Respublikasining xalqaro shartnomalari to‘g‘risida" [Law of the Republic of Uzbekistan No. ZRU-518 of 06.02.2019 "On International Treaties of the Republic of Uzbekistan"] // Qonun hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasi, 07.02.2019 y., 03/19/518/2573-son.
7. Tensions between Domestic and International Law for Supremacy in Uzbekistan // ResearchGate. – Publication 348391118. – 2021. – [Electronic resource]. URL: https://www.researchgate.net/publication/348391118_Tensions_between_Domestic_and_International_Law_for_Supremacy_in_Uzbekistan (Accessed: 20.10.2025).
