SUNʼIY INTELLEKT ASOSIDAGI ADAPTIV RAQAMLI TAʼLIM TIZIMINI LOYIHALASHNING NAZARIY-METODIK ASOSLARI
Kalit so'zlar
https://doi.org/10.47390/SPR1342V6I3Y2026N53Kalit so'zlar
sunʼiy intellekt, adaptiv taʼlim, raqamli taʼlim muhiti, axborot-kommunikatsiya texnologiyalari, individuallashtirilgan taʼlim, pedagogik samaradorlik, oʻquv jarayonini boshqarish, taʼlimni raqamlashtirish, machine learning, avtomatik baholash tizimi.Annotasiya
Mazkur maqolada sunʼiy intellekt texnologiyalari asosida adaptiv raqamli taʼlim tizimini loyihalashning nazariy-metodik asoslari yoritilgan. Raqamli transformatsiya sharoitida taʼlim jarayonini individuallashtirish, oʻquvchilarning bilim darajasini real vaqt rejimida monitoring qilish hamda oʻquv faoliyatini boshqarish mexanizmlarini takomillashtirish masalalari tahlil qilinadi. Tadqiqot doirasida sunʼiy intellekt algoritmlari (machine learning, maʼlumotlarni tahlil qilish va prognozlash usullari) asosida adaptiv oʻquv modelining konseptual tuzilmasi ishlab chiqilgan. Taklif etilgan model oʻquvchining bilim darajasi, oʻzlashtirish surʼati, xatolar dinamikasi va individual xususiyatlarini hisobga olgan holda oʻquv kontentini moslashtirish imkonini beradi. Tajriba-sinov ishlari natijalari adaptiv tizimdan foydalanish oʻquvchilarning oʻzlashtirish koʻrsatkichlarini oshirish, mustaqil ishlash koʻnikmalarini rivojlantirish va taʼlim samaradorligini sezilarli darajada yaxshilashini koʻrsatdi. Tadqiqot natijalari sunʼiy intellekt asosidagi raqamli taʼlim muhitini loyihalash va joriy etishning pedagogik mexanizmlarini takomillashtirishga xizmat qiladi.
Manbalar
1. Anderson, J. R., Corbett, A. T., Koedinger, K. R., & Pelletier, R. (1995). Cognitive tutors: Lessons learned. The Journal of the Learning Sciences, 4(2), 167–207.
2. Woolf, B. P. (2010). Building Intelligent Interactive Tutors: Student-Centered Strategies for Revolutionizing E-Learning. Morgan Kaufmann.
3. Baker, R. S., & Siemens, G. (2014). Educational data mining and learning analytics. In: Learning Analytics. Springer, New York.
4. Siemens, G., & Long, P. (2011). Penetrating the fog: Analytics in learning and education. EDUCAUSE Review, 46(5), 30–40.
5. Holmes, W., Bialik, M., & Fadel, C. (2019). Artificial Intelligence in Education: Promises and Implications for Teaching and Learning. Center for Curriculum Redesign.
6. UNESCO (2021). AI and Education: Guidance for Policy-makers. Paris: UNESCO Publishing.
7. OECD (2021). Digital Education Outlook 2021: Pushing the Frontiers with AI. OECD Publishing.
8. Brusilovsky, P. (2001). Adaptive hypermedia. User Modeling and User-Adapted Interaction, 11(1–2), 87–110.
9. Dede, C. (2014). The role of digital technologies in deeper learning. Students at the Center Series. Harvard Education Press.
10. Luckin, R., Holmes, W., Griffiths, M., & Forcier, L. (2016). Intelligence Unleashed: An Argument for AI in Education. Pearson Education.
11. Koedinger, K. R., & Corbett, A. T. (2006). Cognitive tutors: Technology bringing learning sciences to the classroom. In: The Cambridge Handbook of the Learning Sciences. Cambridge University Press.
12. Romero, C., & Ventura, S. (2010). Educational data mining: A review of the state of the art. IEEE Transactions on Systems, Man, and Cybernetics, 40(6), 601–618.
13. Zawacki-Richter, O., Marín, V. I., Bond, M., & Gouverneur, F. (2019). Systematic review of research on artificial intelligence applications in higher education. International Journal of Educational Technology in Higher Education, 16(39).
14. Shadiev, R., & Yang, M. (2020). Review of studies on technology-enhanced language learning and artificial intelligence. Sustainability, 12(2), 524.
15. Holmes, W., Persson, J., Chounta, I. A., Wasson, B., & Dimitrova, V. (2022). Artificial intelligence and education: A critical view. Learning, Media and Technology, 47(1), 1–5.
16. Anderson, T. (2008). The Theory and Practice of Online Learning. Athabasca University Press.
17. Garrison, D. R. (2017). E-Learning in the 21st Century: A Community of Inquiry Framework for Research and Practice. Routledge.
18. Selwyn, N. (2019). Should Robots Replace Teachers? AI and the Future of Education. Polity Press.
19. Luckin, R. (2018). Machine learning and human intelligence: The future of education for the 21st century. UCL Knowledge Lab.
20. Yusupov, F., Rakhimova, L., Xaitbayeva, D., & Yusupov, D. (2024, November). Methodology of student activation on the based on a logically structured semantic graph scheme of the topic of searching for basic solutions to the transportation problem. In AIP Conference Proceedings (Vol. 3244, No. 1, p. 030029). AIP Publishing LLC.





