XORAZM TARIXNAVISLIGIDA “TOʻYNOMA” AN’ANASI: SHAKLLANISHI VA KOMPOZITSION TUZILISHI
Kalit so'zlar
https://doi.org/10.47390/SPR1342V6SI3Y2026N20Kalit so'zlar
toʻynoma, Xorazm adabiy muhiti, Muhammad Rizo Ogahiy, Shermuhammad Munis, masnaviy, etnografik maʼlumot.Annotasiya
Ushbu maqola Xorazm tarixnavisligida shakllangan “Toʻynoma” anʼanasi va uning kompozitsion tuzilishini oʻrganishga bagʻishlangan. Asosiy eʼtibor Muhammad Rizo Ogahiyning “Riyozu-d-davla” asaridagi Rahimqulixon farzandlarining xatna toʻyiga bagʻishlangan masnaviyga qaratilgan. Shu bilan birga, u Xiva xonligining siyosiy va diplomatik hayotini yorituvchi noyob tarixiy manba sifatida ilmiy ahamiyatga ega ekanligi tahlil qilingan.
Manbalar
1. Асадов М. Ўзбек мумтоз адабиётида соқийнома (генезиси, тараққиёт босқичлари, поэтик хусусиятлари): Филол. фан. докт. ... дисс. автореф. – Тошкент, 2020.
2. Асадов М. Май мавзусидаги шеърларда ранг ва руҳият тасвири // Турк халқлари адабиёти... – Боку, 2015. – Б. 271–274.
3. Лобачёва Н. П. Свадебный обряд хорезмских узбеков // Краткие сообщения Института этнографии АН СССР. – Москва: Изд-во АН СССР, 1960. – Вып. XXXIV. – С. 39–48.
4. Лутфиллаев Н. М. Абу Райҳон Беруний номидаги Шарқшунослик институти манбашунослик бўлимининг истиқболлари // Ўзбекистонда тарихий манбашуносликнинг долзарб масалалари: халқаро илмий-амалий анжумандаги мақолалар тўплами. – Тошкент, 2024. – Б. 440.
5. Toʻynomayi Munis Mirob. – OʻzR FA ShI qoʻlyozmalar fondi, inv. № 12556. Koʻchirilgan sanasi: 1924-yil 11-yanvar / 1342 hijriy, 6-jumadi us-soniy. Kotib: Mulla Hasanmurod qori Muhammad Amin oʻgʻli. – 2b-3a-varaqlar.
6. Xalliyev J.I. Ogahiyning tarixiy asarlarida ma’rifiy-falsafiy leksika. Filol. fan. falsafa doktori (PhD) diss... – Urganch, 2019.
7. Хасанова М. XV аср туркий шеъриятида қасида жанри: Филол. фан. фалс. докт. (PhD) дисс. автореф. – Самарқанд, 2018.
8. Shir Muhmmad Mirab Munis аnd Myhmmad Riza Agahi. Firdavs al-iqbal: History of Khorezm / Edited by Yuri Bregel. T.J.Brill. – Leiden–New York–Kobenhavn–Koln, 1988. – Б. 235.
