MEDIATSIYA INSTITUTIDA SUNʼIY INTELLEKT IMKONIYATLARIDAN FOYDALANISH MASALALARI
Kalit so'zlar
https://doi.org/10.47390/SPR1342V6I4Y2026N44Kalit so'zlar
mediatsiya, sunʼiy intellekt, nizolarni muqobil hal qilish, mediator, ADR, chatbot, NLP, virtual simulyatsiya, huquqiy texnologiyalar, sudgacha hal etish, huquqiy madaniyat, psixologik qabul qilish, axborot platformasi, mediatsiya instituti.Annotasiya
Ushbu maqolada mediatsiya institutini takomillashtirishda sunʼiy intellekt texnologiyalaridan
foydalanish imkoniyatlari ilmiy-amaliy jihatdan tahlil qilingan. Muallif mediatsiyaning mazmun-mohiyati, tarixi,
huquqiy tabiati, xorijiy tajribasi hamda Oʻzbekiston Respublikasida uning normativ-huquqiy asoslarini yoritgan.
Shuningdek, mamlakatimizda mediatsiya instituti amaliyotida uchrayotgan asosiy muammolar, jumladan aholi
oʻrtasida xabardorlik darajasining pastligi, malakali mediatorlar yetishmasligi, nodavlat mediatsiya
markazlarining moliyaviy barqarorligi sustligi, sudlar va mediatorlar oʻrtasida koordinatsiyaning yetarli emasligi
hamda mediatsiyaning psixologik qabul qilinishi bilan bogʻliq toʻsiqlar tahlil qilingan. Maqolada mazkur
muammolarni hal etishda sunʼiy intellektga asoslangan interaktiv platformalar, chatbotlar, onlayn taʼlim tizimlari,
virtual simulyatsiyalar, avtomatlashtirilgan tahlil va prognozlash vositalari, axborot almashinuv platformalari kabi
zamonaviy yechimlardan foydalanish asoslab berilgan. Xulosa sifatida, sunʼiy intellekt texnologiyalarini
mediatsiya sohasiga joriy etish nizolarni sudgacha hal qilish samaradorligini oshirish, sudlar yuklamasini
kamaytirish, mediatorlar faoliyati sifatini yaxshilash va jamiyatda murosa madaniyatini rivojlantirishga xizmat
qilishi taʼkidlangan.
Manbalar
1. United Nations Charter, Chapter VI: Pacific Settlement of Disputes//
www.un.org/en/about-us/un-charter/chapter-6
2. Directive 2008/52/EC of the European Parliament and of the Council // https://eurlex.
europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX:32008L0052
3. Yevropeyskiy kodeks povedeniya mediatorov www.norma.uz/raznoe/
evropeyskiy_kodeks_povedeniya_mediatorov_izvlecheniya
4. www.adliya.uz/professional-mediatorlar-reyestri
5. www.lex.uz/ru/docs/-4185961
