JAHON HAMJAMIYATINING GENDER TENGLIGINI TAʼMINLASHGA QARATAYOTGAN EʼTIBORI
DOI:
https://doi.org/10.47390/SPR1342V6I3Y2026N38Ключевые слова:
gender tengligi, ayollar huquqi, Inson huquqlari umumjahon deklaratsiyasi, BMT, shovinizm, kamsitish, ijtimoiy adolat.Аннотация
Ushbu maqolada gender tengligini taʼminlash masalasi jahon hamjamiyatining diqqat markazida ekanligi, bu borada xalqaro huquqiy asoslarning shakllanishi hamda amaliy mexanizmlarining takomillashuvi tahlil qilinadi. Inson huquqlari umumjahon deklaratsiyasi, “Ayollarga nisbatan kamsitishlarga barham berish toʻgʻrisida” gi deklaratsiya va boshqa xalqaro hujjatlar mazmun-mohiyatidan kelib chiqib, ayollarning huquqiy maqomi, ularning siyosiy, ijtimoiy va iqtisodiy hayotdagi oʻrni yoritilgan. Maqolada gender kamsitish va shovinizm kabi tushunchalarning ilmiy izohi berilib, ularning jamiyat rivojiga salbiy taʼsiri misollar asosida tahlil qilinadi. Shuningdek, maqolada XXI asrda gender tengligi siyosatini amalga oshirishda mavjud muammolar, ayollar ishsizligi koʻrsatkichlari va ijtimoiy stereotiplarning oqibatlari ham statistik maʼlumotlar asosida koʻrsatib oʻtilgan.
Библиографические ссылки
1. Inson huquqi. O‘zbekiston Respublikasi Jamoat xavfsizligi universiteti. Darslik. -Toshkent. 2021. 111-bet.
2. Leet, “Feminism Friday: The origins of the word “shovinism”” 1965
3. Inson huquqlari umumjahon deklaratsiyasi. -T.: “Adolat”. 1992.
4. Kun.uz ma’lumotnomasi https://kun.uz/news/2023/02/04/dunyoda-ishsizlar-soni-205-milliondan-oshdi
5. Helen Kanzira, “Valuing Women as Autonomous Beings: Women’s Sexual and Reproductive Health Rights”. Pretoria-15 May 2012
6. J.Dadaboyeva, M.Habibullayev. Inson huquqlarining rivojlanish tarixi. NamDU Ilmiy Axborotnomasi 2025-6-son, 348-bet.
7. https://uz.wikipedia.org/wiki/Gender_kamsitish
8. https://www.youtube.com/watch?v=Sx-G_bkbQhE
9. Jaramillo A. M., Macedo M., Oliveira M., Karimi F., Menezes R. Systematic comparison of gender inequality in scientific rankings across disciplines.
10. UNESCO. Advancing gender equality in STEM education: Inspiring girls to pursue science.
11. OECD. Women in Scientific Careers: Unleashing the Potential.
12. 500 Women Scientists, Non-profit advocating for gender equality in science.
13. WISE Campaign Women into Science and Engineering – Buyuk Britaniyada STEM sohalariga ayollar va qizlar ishtirokini oshirish bo‘yicha tashkilot faoliyati.
14. Elboyeva Shakhnoza. The Activities and Publishing Achievements of
15. Uzbek Female Scientists in International Prestigious Scientific Journals.
16. Xasanova Nargiza Maxsatjonovna. THE RELEVANCE, ACHIEVEMENTS AND CHALLENGES OF WOMEN’S PARTICIPATION IN STEM IN UZBEKISTAN. O‘zbekiston STEM sohasida ayollarning ishtiroki va mavjud qiyinchiliklar bo‘yicha ilmiy maqola.
