OʻZBEK ETNOMUSIQASIGA OID TARIXIY MANBA VA MUTAFAKKIRLAR ETNOMUSIQA BORASIDAGI QARASHLARINING FALSAFIY TAHLILI
Kalit so'zlar
https://doi.org/10.47390/SPR1342V5SI11Y2025N24Kalit so'zlar
oʻzbek etnomusiqasi, tarixiy manbalar, qadimgi turkiy bitiklar, musiqa falsafasi, Al-Farobiy, Ibn Sino, Jomiy, Navoiy, estetik qarashlar, maʼnaviy-madaniy taraqqiyot.Annotasiya
Ushbu maqolada oʻzbek etnomusiqasining shakllanishi, taraqqiyoti va uning ilmiy-falsafiy talqinlari tarixiy manbalar hamda mutafakkirlar qarashlari asosida tahlil qilinadi. Xususan, qadimgi turkiy bitiklar, “Avesto”, arab-fors manbalari, Temuriylar davri musiqa risolalari, shuningdek, Al-Farobiy, Ibn Sino, Jomiy, Navoiy kabi mutafakkirlarning musiqaga oid ilmiy-nazariy qarashlari etnomusiqa rivojiga koʻrsatgan taʼsiri nuqtai nazaridan koʻrib chiqiladi. Mavzu doirasida oʻzbek xalq musiqasining estetik mohiyati, uning ijtimoiy hayotdagi tutgan oʻrni, musiqa orqali jamiyatning maʼnaviy-madaniy taraqqiyotiga taʼsir mexanizmlari falsafiy tahlil qilinib, tarixiy manbalarning etnomusiqa haqidagi maʼlumotlari bilan uygʻun holda ilmiy xulosa chiqariladi.
Manbalar
1. “Prezident Shavkat Mirziyoyev Xalqaro maqom san’ati” – Gazeta.uz, nutq, 2018 yil, 7 sentyabr. https://www.gazeta.uz/oz/2018/09/07/nutq/
2. Stanford Encyclopedia of Philosophy. “History of Western Philosophy of Music: Antiquity to 1800”. Kaliforniya. Stanford Encyclopedia of Philosophy, 2025. P. 1. https://plato.stanford.edu/entries/hist-westphilmusic-to-1800/
3. Mary Boyce, Zoroastrians: Their Religious Beliefs and Practices, Routledge & Kegan Paul, London, 1979, p. 109.
4. Farobiy. Kitob al-Musiqa al-Kabir (The Great Book of Music), tarjima va tahlil: J. P. Hogendijk, Leiden: Brill, 1985, p. 47.
5. Bruno Nettl. The Study of Ethnomusicology: Thirty-One Issues and Concepts. Chikago. 2005. University of Illinois Press, P. 32–33.
6. Umurzakov I. O‘zbek musiqa san’ati rivojlanish tendensiyalarining falsafiy-madaniy tahlili. Mavzusidagi falsafa fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD) dissertatsiya. – Toshkent. 2024. –B. 12.
7. Umurzakov I. O‘zbek musiqa san’ati rivojlanish tendensiyalarining falsafiy-madaniy tahlili. Mavzusidagi falsafa fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD) dissertatsiya. – Toshkent. 2024. –B. 12.
