OʻRTA ASR MANBALARINI RAQAMLASHTIRISHNING ILMIY ZARURATI VA KONSEPTUAL ASOSLARI
Kalit so'zlar
https://doi.org/10.47390/SPR1342V6SI2Y2026N06Kalit so'zlar
raqamlashtirish, manbashunoslik, oʻrta asr qoʻlyozmalari, madaniy meros, digital humanities, axborot texnologiyalari, metadata, elektron arxivlar, kodiologiya, MSI, XML-TEI, sunʼiy intellekt.Annotasiya
Mazkur ilmiy maqolada oʻrta asr yozma manbalarini raqamlashtirish jarayonining ilmiy zarurati, nazariy-metodologik asoslari hamda zamonaviy axborot texnologiyalarining manbashunoslik tadqiqotlaridagi roli tahlil qilinadi. Tadqiqot natijalari raqamlashtirish jarayonining tarixiy merosni saqlash, ilmiy muomalaga kiritish hamda global ilmiy integratsiyani taʼminlashdagi ahamiyatini ochib beradi. Tadqiqotda qoʻlyozmalarni asrashda multispektral tasvirlash (MSI), XML-TEI standartlari va sunʼiy intellekt (AI) texnologiyalarining oʻrni ilmiy asoslab berilgan. Muallif raqamlashtirish jarayonini manbaning “raqamli egizagi”ni yaratish va uni global ilmiy muomalaga kiritishning strategik bosqichi sifatida baholaydi.
Manbalar
1. Suter S., et al. Digital Imaging of Ancient Manuscripts: Beyond Visual Appearance // Journal of Cultural Heritage. — 2014. — Vol. 15. — № 4. — P. 367–378.
2. Smith M. E., Lobo J. Digital Humanities. — London: Excelic Press LLC, 2020. — 406 p.
3. Berry, David M. (ed.). Understanding Digital Humanities. — London: Palgrave Macmillan, 2012. 10-12-p.
4. Warwick C., Terras M., Nyhan J. Digital Humanities in Practice. — London: Facet Publishing, 2012. — 448 b.
5. Sahle P. What is a Scholarly Digital Edition? // Digital Scholarly Editing: Theories and Practices / Ed. by M. J. Driscoll, E. Pierazzo. — Cambridge: Open Book Publishers, 2016. — P. 19–39.
6. Driscoll M. J., Pierazzo E. (eds.) Digital Scholarly Editing: Theories and Practices. — Cambridge: Open Book Publishers, 2016. — 460 p.
7. Sarkis Y. Catalogue of the Arabic Manuscripts in the Library of the Patriarchate of Jerusalem. — Jerusalem, 1929. — 412 p.
8. Déroche F. Islamic Codicology: An Introduction to the Study of Manuscripts in Arabic Script. — London: Al-Furqān Islamic Heritage Foundation, 2006. — 352 p.
9. Gacek A. The Arabic Manuscript Tradition: A Glossary of Technical Terms. — Leiden: Brill, 2001. — 152 p.
10. Déroche F. Qur’ans of the Umayyads: A First Overview. — Leiden: Brill, 2014. — 284 p.
11. O‘rinboyev A. Sharq qo‘lyozmalarini tavsiflash masalalari. — Toshkent: Fan, 1978. — 186 b.
12. Munavvarov Sh. O‘rta asr Sharq qo‘lyozmalarining ilmiy tavsifi. — Toshkent: Fan, 1985. — 204 b.
13. Hasaniy M. O‘zbekistonda sharq qo‘lyozmalarini o‘rganish va tavsiflash an’analari. — Toshkent: Fan, 1992. — 172 b.
14. O‘rinboyev A. Manbashunoslik asoslari. — Toshkent, 2002. — 312 b.
15. Terras M. Digital Curiosities: Resource Creation Via Amateur Digitisation // Literary and Linguistic Computing. — 2011. — Vol. 25. — № 4. — P. 425–438.
