SURXONDARYO VILOYATIDA KICHIK TADBIRKORLIK FAOLIYATINING BANDLIK KOʻRSATKICHLARIGA TA’SIRI: ARIMA MODELI ASOSIDA PROGNOZ VA TAHLIL
Kalit so'zlar
https://doi.org/10.47390/SPR1342V6I4Y2026N20Kalit so'zlar
kichik tadbirkorlik, bandlik, ARIMA modeli, vaqt qatorlari, hududiy iqtisodiyot, prognozlash, Surxondaryo viloyati.Annotasiya
Mazkur maqolada Surxondaryo viloyatida aholi bandligini ta’minlashda kichik tadbirkorlikning oʻrni ekonometrik yondashuv asosida tahlil qilingan. Tadqiqot jarayonida vaqt qatorlari ma’lumotlari asosida ARIMA (Autoregressive Integrated Moving Average) modeli qoʻllanilib, kichik tadbirkorlik faoliyatining bandlik darajasiga ta’siri va uning dinamikasi baholangan. Tahlil natijalari shuni koʻrsatadiki, hududda kichik tadbirkorlik subyektlari sonining oʻsishi bandlik darajasining oshishiga ijobiy ta’sir koʻrsatmoqda.
Shuningdek, model asosida kelgusi davr uchun prognoz koʻrsatkichlari ishlab chiqilib, kichik tadbirkorlikni rivojlantirish orqali hududiy bandlikni oshirish imkoniyatlari asoslab berilgan. Tadqiqot natijalari hududiy iqtisodiy siyosatni shakllantirishda, ayniqsa bandlikni ta’minlash va kichik biznesni qoʻllab-quvvatlash mexanizmlarini takomillashtirishda muhim ilmiy-amaliy ahamiyat kasb etadi.
Manbalar
1. Lapusta, M. G. (2016). Малое предпринимательство как фактор экономического роста. Москва: Финансы и кредит.
2. Abdurakhmanov, K. H. (2018). Развитие малого бизнеса в условиях модернизации экономики. Москва: Экономические науки.
3. Box, G. E. P., Jenkins, G. M., Reinsel, G. C., & Ljung, G. M. (2015). Time series analysis: Forecasting and control (5th ed.). Hoboken, NJ: Wiley.
4. Saidova, N. A. (2020). Kichik biznesni rivojlantirishning institutsional asoslari. Iqtisodiyot va innovatsion texnologiyalar, (5), 112–120.
5. Qosimova, D. S. (2021). Kichik biznes subyektlarini davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlash mexanizmlari. Iqtisodiy taraqqiyot va tahlil, (2), 60–66.
6. G‘ulomov, S. S. (2019). Tadbirkorlik faoliyatini rivojlantirishda moliyaviy omillar. Oʻzbekiston iqtisodiy axborotnomasi, (3), 45–52.
7. Hamilton, J. D. (1994). Time series analysis. Princeton, NJ: Princeton University Press.
8. Gujarati, D. N., & Porter, D. C. (2009). Basic econometrics (5th ed.). New York: McGraw-Hill.
