IMMANUIL KANT VA ZAMONAVIY FALSAFADA NOUMENAL ERKINLIK MUAMMOSI: FENOMENAL DETERMINIZM BILAN BOGʻLIQ ANTINOMIK ZIDDIYATNING DOLZARB TALQINLARI
Kalit so'zlar
https://doi.org/10.47390/SPR1342V6I4Y2026N29Kalit so'zlar
Immanuil Kant, noumenal erkinlik, fenomenal determinizm, uchinchi antinomiya, transsendental idealizm, axloqiy masʼuliyat, zamonaviy falsafa.Annotasiya
Ushbu maqolada Immanuil Kant falsafasida noumenal erkinlik muammosi va uning fenomenal
determinizm bilan bogʻliq uchinchi antinomiyasi zamonaviy falsafadagi dolzarb talqinlari tahlil qilinadi. Kantning
transsendental idealizmi orqali erkinlik va zaruriyat ziddiyatini hal qilish mexanizmi koʻrib chiqiladi. Zamonaviy
talqinlarda (Korsgaard, Abaci, Stang va boshqalar) noumenal erkinlikning axloqiy masʼuliyat, ong falsafasi va
determinizm muammolari bilan bogʻliqligi oʻrganiladi. Maqola Kantning asosiy asarlari va hozirgi tadqiqotlar
asosida tuzilgan boʻlib, noumenal erkinlikning amaliy ahamiyatini taʼkidlaydi.
Manbalar
1. Kant I. Sof aql tanqidi (Kritik der reinen Vernunft). – Riga: Hartknoch nashriyoti,
2009.356-b.
2. Kant I. Amaliy aql tanqidi (Kritik der praktischen Vernunft). – Riga, 2016.97-p
3. Allison H. Kantning erkinlik nazariyasi (Kant’s Theory of Freedom). – Kembrij: Cambridge
University Press, 1990.75-p.
4. Wood A. Kantning axloqiy dini (Kant’s Moral Religion). – Itaka: Cornell University Press,
1970.56-p
5. Ameriks K. Kant va avtonomiya taqdiri (Kant and the Fate of Autonomy). – Kembrij:
Cambridge University Press, 2000.41-p.
